50 jaar WVS

van werkvoorziening naar sociaal ontwikkelbedrijf

De laatste 50 jaar is er politiek en maatschappelijk veel veranderd. Het denken over gelijke kansen voor mensen met een beperking; het sociaal zekerheidstelsel; het overhevelen van overheidstaken naar gemeenten; Om er maar een paar te noemen. Ook bij WVS stond de verandertrein niet stil.

In de prille beginjaren was er naast dagelijkse werkzaamheden aandacht voor vormingsactiviteiten zoals kookles en lichamelijke opvoeding. Toen een meer bedrijfsmatige aanpak zijn intrede deed, zetten onze medewerkers hun tanden steeds vaker in werknemers- en vakvaardigheden. 

En ook organisatorisch moesten we in die 50 jaar regelmatig uit een ander vaatje te tappen: nieuwe en betere panden werden in gebruik genomen; processen werden efficiënter ingericht; en de lat voor productieaantallen werd hoger gelegd.

De laatste jaren raast de trein bij WVS goed door. Na de komst van de Participatiewet in 2015 werd een nieuwe koers ingezet als sociaal ontwikkelbedrijf. Samen met onze ketenpartners ISD Brabantse Wal en Werkplein stropen we onze mouwen op om zoveel mogelijk werkzoekenden aan een passende baan te helpen.

Dit jaarverslag staat in het teken van 50 jaar WVS. We hebben de belangrijkste stappen op weg naar deze magische mijlpaal in een mooi overzicht verwerkt. Voor de liefhebbers zijn ook de sociale en financiële resultaten weer opgenomen

50 jaar WVS

onze tijdlijn

Vóór WOII
Het ontstaan van WVS kan niet los worden gezien van de maatschappelijke ontwikkelingen rondom de zorg voor werklozen en gehandicapten. Vér voor de Tweede Wereldoorlog ontstonden er initiatieven door particulieren, kerken en gemeenten, vaak in de vorm van werkplaatsen. Deze waren meestal kleinschalig en verschaften werk aan werklozen en gehandicapten.
Na WOII
Door de werkloosheid in de jaren 30, de oorlog en de terugkeer van mensen na de oorlog met een lichamelijke en geestelijke handicap neemt de aandacht toe voor de gelijkheid van mensen en het opbouwen van een systeem van sociale zekerheid. De maatschappelijk en politieke opvatting wordt: ‘Iedere persoon heeft hetzelfde recht op arbeid als ieder ander lid van de samenleving. En als er geen geschikte arbeid op de reguliere arbeidsmarkt kan worden gevonden, dan moet de overheid zorgen voor bemiddeling middels sociale werkvoorziening’. Ook werkgevers moeten een duit in het zakje doen en een percentage minder valide medewerkers opnemen. Hier moet eerst nog wel wetgeving voor worden gecreëerd.
1 januari 1948
Omdat in de praktijk bleek dat veel personen niet in het reguliere bedrijfsleven konden worden opgenomen werd de G.S.W.-regeling (Gemeentelijke Sociale Werkvoorziening voor handarbeiders) uitgevaardigd. De werknemers kwamen in dienst van de gemeente en gingen op werkobjecten in de buitenlucht aan de slag. Later werden er ook (sociale) werkplaatsen gecreëerd om meer aangepast werk aan te bieden. Vanaf het ontstaan van de regeling nam het aantal werknemers flink toe.
1 januari 1969
Door de groei van het aantal werknemers in de G.S.W.-regeling ontstaat het besef dat de regeling vervangen moet worden door een rijksregeling. Op 1 januari 1969 wordt de Wsw (Wet sociale werkvoorziening) van kracht. Gemeenten zijn verplicht om mensen, die tot werken in staat zijn maar vanwege beperkingen (nog) niet in een normale dienstbetrekking (reguliere bedrijf) worden aangenomen, aangepast werk aan te bieden. Dit aangepast werk moet zoveel mogelijk gericht zijn op behoud, herstel of bevordering van arbeidsgeschiktheid. De nieuwe wet zorgt voor een explosieve groei van het aantal werknemers in de sociale werkvoorziening. Mede als gevolg van de sterk gestegen kosten die deze groei met zich mee brengt, worden in de loop van de tijd diverse wetswijzigingen doorgevoerd.
1 januari 1974

WVS gaat van start! De Gemeenschappelijke Regeling (GR) Werkvoorzieningsschap (WVS) West Noord-Brabant ziet eigenlijk al op 28 april 1973 het licht, maar om administratieve redenen werd 1 januari 1974 als officieel startpunt gekozen. Na de komst van de Wsw in 1969 werd er door gemeentebestuurders uit de omliggende gemeenten in West-Brabant gezocht naar mogelijkheden om een gezamenlijke sociale werkvoorziening op te richten, maar die hadden nog niet meteen het gewenste resultaat. Vanaf 1971 werd een nieuwe poging gedaan en dit resulteerde in de gemeenschappelijke regeling voor 24 gemeenten uit West-Brabant. Begin 1974 telde WVS zo’n 1100 medewerkers die verspreid waren over een aantal verschillende vestigingen:

  • Werkplaats aan de Ravelstraat (Bergen op Zoom)
  • Werkplaats aan de Kroevenlaan (Roosendaal)
  • Werkplaats aan de Zwaanhoefstraat (Roosendaal)
  • Damesatelier aan de Vrouwenhoflaan 4 (Roosendaal), 2 jaar later verhuisd naar nieuwbouw naast de werkplaats in de Kroevenlaan
  • Werkplaats aan de Expeditieweg 7 (Rucphen)
  • Damesatelier Doornbos aan de Spoorlaan te Etten-Leur, 2 jaar later verhuisd naar Mon Plaisir
De huisvesting van buitenobjecten was verspreid over rayonkantoren in Woensdrecht, Roosendaal en Rucphen met dependances in Zevenbergen, Zundert en een centraal magazijn voor Buitenobjecten in Roosendaal. De stafafdelingen die verspreid waren over de verschillende werkplaatsen worden eind 1974 verenigd, samen met directie en bestuurssecretariaat, in het nieuwe hoofdkantoor aan de stationsstraat 40.
Jaren 70 en 80
In de beginjaren richt WVS zich voornamelijk op het bieden van aangepast werk en het aanleren van basis- en levensvaardigheden. Deze vormingsactiviteiten bestonden o.a. uit lichamelijke opvoeding, zwemmen, koken, taal en rekenen, handwerken en maatschappelijke vorming.
December 1988
WVS opent de locatie op Bosstraat 48. De werkzaamheden van het Damesatelier aan de Kroevenlaan en de werkplaats aan de Zwaanhoefstraat worden voortaan hier uitgevoerd.
1 januari 1989
Door de flinke groei van het aantal medewerkers in de Wsw stijgen ook de kosten. Daarom introduceert het Rijk in 1989 de budgetfinanciering. Deze verving de open einde financiering van het Rijk. Elk SW-bedrijf ontvangt vanaf nu een vast bedrag. Tekorten in de exploitatie worden niet meer gedekt. Dit zorgt voor een omslag in de uitvoering van de Wsw. Voor 1989 was het zorgmodel leidend met als doel het bieden van werk onder aangepast omstandigheden. Vanaf nu geldt er ook een bedrijfseconomische doelstelling: een groot deel van de kosten moet worden terugverdiend via een meer bedrijfsmatige aanpak.
Oktober 1992
Door de meer bedrijfsmatige aanpak wordt er nog eens goed gekeken naar de stroomlijning van de bedrijfsonderdelen en infrastructuur. Oude panden die niet meer voldoen worden afgestoten en nieuwe panden worden gerealiseerd. De eerst grote stap wordt begin jaren 90 genomen. In 1991 worden de vestigingen aan Bosstraat 79 en 81 al deels in gebruik genomen, maar de officiële opening vindt een jaar later plaats. De afdelingen bouw, detachering, grafisch bedrijf en administratie nemen intrek op Bosstraat 81 en het rayonkantoor Groen maakt zich thuis op Bosstraat 79. Voor de opening van Bosstraat 81 worden alle vlaggen van de 24 gemeenten waarvoor WVS werkt gehesen.
Juni 1994
De volgende bedrijfsmatige aanpassing vindt plaats in Bergen op Zoom. Het perceel grond aan de Ravelstraat 145 wordt, na jarenlang in erfpacht te hebben gehad, in 1992 aangekocht. Het pand moet nog wel even omgebouwd worden om het toekomstbestendig te maken. De vernieuwbouw wordt uiteindelijk halverwege 1994 officieel geopend.
September 1996
Door een gemeentelijke herindeling worden de 24 oorspronkelijke gemeenten uit de Gemeenschappelijke Regeling nu 9 gemeenten. Ook het bestuur van WVS gaat van 24 wethouders naar 9 wethouders.
1 januari 1998
De Nieuwe Wet Sociale Werkvoorziening (nWsw) treedt in werking. De uitvoering van de Wsw moet hiermee worden gestroomlijnd en gemeenten krijgen een grotere regierol op de sociale werkvoorziening. Daarnaast moet het Wsw medewerkers meer mogelijkheden bieden om op de reguliere arbeidsmarkt passend werk te vinden. Om dit te bereiken wordt een onafhankelijke indicatiestelling ingevoerd, de indicatiecriteria van de doelgroep worden nauwkeuriger omschreven en de mogelijkheden voor plaatsing bij een reguliere werkgever worden uitgebreid.
1 januari 1999
Hoera! WVS bestaat 25 jaar en dat mag gevierd worden. Op 19 maart 1999 wordt een feestje gehouden in het Jaisling’s Royal Palace te Wernhout. Ook wordt er tijdens het jubileumjaar voor onze klanten een symposium gehouden en voor de medewerkers een sportdag georganiseerd in Bergen op Zoom. Op naar de 50!
November 1999
WVS neemt een nieuw bedrijfspand aan de Munnikenheiweg 46 in gebruik. Hiermee worden de werkzaamheden, die op locaties in Rucphen (Expeditieweg 7) en Etten-Leur (Mon Plaisir 104 en 113) werden uitgevoerd, in één pand verenigd.
Maart 2000
Het Industrieel Bedrijf Roosendaal neemt het bedrijfspand aan het Vaartveld 12 officieel in gebruik. De werkzaamheden die op locatie Kroevenlaan 90 en Bosstraat 48 werden uitgevoerd worden nu in 1 pand gehuisvest.
September 2007
Het hoofdkantoor van WVS verhuist officieel van Stationsstraat 40 naar Bosstraat 81. De verhuizing vindt eigenlijk al stapje voor stapje in de voorgaande maanden plaats, maar de officiële heropening is op 13 september 2007.
1 januari 2008
De Wet sociale werkvoorziening (Wsw) is ondertussen wel toe aan een update en wordt gewijzigd met als belangrijkste doel om het werken in een zo regulier mogelijke omgeving te bevorderen. Ook is de zogenaamde modernisering van de Wsw noodzakelijk door veranderingen in wet- en regelgeving op het terrein van arbeidsmarkt- en re-integratiebeleid (WWB) en de daarbij behorende gewijzigde verantwoordelijkheidsverdeling tussen rijk en gemeenten. De belangrijkste aanpassingen zijn het (meer) betrekken van reguliere werkgevers, het versterken van de gemeentelijke verantwoordelijkheid en het creëren van meer mogelijkheden voor de Wsw-geïndiceerden.
1 januari 2014
Hieperdepiep… WVS bestaat 40 jaar! Vanwege het jubileum openden we in juni en september de deuren van onze industriële vestigingen in Bergen op Zoom, Roosendaal en Etten-Leur voor het grote publiek. Op iedere vestiging gaven onze medewerkers een kijkje in de keuken van het reilen en zeilen binnen onze werkbedrijven.
1 januari 2015

De Participatiewet is al een aantal jaartjes in de maak, maar treedt op 1 januari 2015 officieel in werking. De wet vervangt de Wet sociale werkvoorziening Wsw, Wet werk en bijstand (WWB) en een deel van Wajong. Het uitgangspunt is dat iedereen naar vermogen deelneemt (participeert) aan de samenleving en zoveel mogelijk in het eigen onderhoud voorziet.

Het voornaamste doel van de Participatiewet is om meer mensen aan werk te helpen, ook mensen met een arbeidsbeperking. De gemeenten ondersteunen en begeleiden mensen bij het vinden van werk. Ook bieden ze inkomensondersteuning met bijstand, aan mensen die geen of onvoldoende inkomen hebben. Door de nieuwe wet wordt de instroom in de sociale werkvoorziening afgebouwd en nemen de rijksbijdragen af. Door deze veranderingen wordt er ook gekeken naar de impact die dit heeft op WVS en de rol van WVS bij de uitvoering van de nieuwe wet.
September 2015
De nieuwe rol van WVS is bekend. De colleges van B&W van de 9 samenwerkende gemeenten besluiten dat WVS wordt omgevormd tot leerwerkbedrijf, waarbij werkzoekenden via een kort en intensief leerwerktraject instromen in het arbeidsproces. Ook de sociale werkvoorziening blijft onderdeel uitmaken van de WVS-groep. Eerder hebben de gemeenten in West-Brabant West al besloten dat de 2.800 huidige medewerkers van de sociale werkvoorziening hier werkzaam blijven met een vast contract. De nieuwe missie van WVS omvat beide doelstellingen: ‘WVS is een leerwerkbedrijf waar mensen zich ontwikkelen, met als doel het vinden van zo regulier mogelijk werk. Daarnaast is WVS een werkbedrijf voor de doelgroep die aangewezen is op aangepast werk.’ De term leerwerkbedrijf wordt later overigens weer aangepast naar sociaal ontwikkelbedrijf. What’s in a name?
Januari 2023
Aan de hand van de omvorming tot sociaal ontwikkelbedrijf en de verdergaande ketensamenwerking met Werkplein en ISD Brabantse Wal ontwikkelt WVS nieuwe producten en diensten. Dit resulteert in de lancering van WVS Academie en WVS Diensten. Onze werkzaamheden voor en bij opdrachtgevers bundelen we vanaf nu onder WVS Diensten. Alle activiteiten rond het praktisch ontwikkelen van mensen naar werk komen samen bij WVS Academie. Werken en leren bij WVS. Twee sterke specialismen samen onder één dak.
Januari 2024
WVS is 50! De weg van werkvoorziening naar sociaal ontwikkelbedrijf is niet mogelijk geweest zonder de inzet van onze medewerkers, bestuurders, klanten, (keten)partners en alle andere betrokkenen. Om deze mijlpaal samen te vieren wordt op 21 juni 2024 wordt een mooi bescheiden feestje gehouden. Proost!